Yüksekova’da sis ve buzlanma aynı yolculukta birlikte görülebilir. Görüş mesafesinin düşmesi sürücünün yolu, virajı ve diğer araçları geç fark etmesine; buzlanma ise fren ve direksiyon tepkilerinin değişmesine yol açar. Bu iki riskte güvenli sürüşün temeli daha iyi araç kullanmak değil, hızı düşürmek, takip mesafesini büyütmek ve gerektiğinde yolculuğu ertelemektir. Resmî meteorolojik uyarı ve yol durumu kontrol edilmeden yola çıkmak, özellikle sabah erken ve gece saatlerinde gereksiz risk yaratır.

Sis yalnız vadinin tamamını kaplayan kalın bir tabaka biçiminde görülmez. Açık bir kesimden birkaç dakika sonra görüşün aniden düştüğü yerel sis cepleri oluşabilir. Buzlanma da asfaltın her bölümünde aynı değildir; köprüler, gölgede kalan virajlar, su akıntısı bulunan kesimler ve rüzgâra açık yüksek noktalar daha erken donabilir. Sürücü kuru görünen yolun aynı tutunmayı her yerde sağlayacağını varsaymamalıdır.

Yola çıkmadan önce araç ve bilgi kontrolü

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün il ve ilçe tahminleri ile MeteoUyarı haritası kontrol edilmelidir. Valilik, kaymakamlık ve Karayolları tarafından yayımlanan yol kapatma, zincir veya kontrollü geçiş duyuruları ayrıca izlenmelidir. Navigasyon uygulaması yolun açık olduğunu gösterse bile resmî kapanma bilgisinin yerine geçmez. Alternatif güzergâh, yalnız daha kısa olduğu için bilinmeyen tali bir yola çevrilmemelidir.

Kış lastiklerinin diş derinliği, hava basıncı ve genel durumu gözden geçirilmelidir. Zincir araçta bulundurulmalı ve ihtiyaç doğmadan önce nasıl takılacağı öğrenilmelidir. Cam suyu donma koşullarına uygun olmalı, silecekler camda iz bırakmamalı, ön ve arka aydınlatmalar temiz tutulmalıdır. Akü, antifriz, fren ve kalorifer sistemi sezon öncesinde yetkin bir servis tarafından kontrol edilmelidir.

Araçta reflektif yelek, uyarı üçgeni, el feneri, buz kazıyıcı, eldiven, battaniye, içme suyu ve küçük bir gıda paketi bulunabilir. Telefon tam şarj edilmeli, araç şarj kablosu ve taşınabilir güç kaynağı hazırlanmalıdır. Yolculuk rotası ve tahmini varış saati bir yakına bildirilmelidir. Düzenli ilaç kullanan kişiler olası gecikmeyi hesaba katarak ilaçlarını yanına almalıdır.

Sis ve buzlanmada sürüş davranışı

Sis başladığında hız görüş mesafesine göre azaltılmalı, kısa farlar ve varsa sis farları kullanılmalıdır. Uzun far sis damlacıklarından geri yansıyarak görüşü azaltabilir. Dörtlü ikaz lambalarını hareket halindeyken sürekli yakmak dönüş ve şerit değişikliği sinyalini belirsizleştirebilir; araç ve yol koşuluna uygun aydınlatma tercih edilmelidir. Ön camın iç yüzeyindeki buğu, klima ve havalandırma sistemiyle giderilmeli; cam bezle silinirken sürüş dikkati dağıtılmamalıdır.

Öndeki aracın lambalarını takip ederek normal hızda devam etmek güvenli değildir. Öndeki sürücünün de yolu görmediği unutulmamalıdır. Takip mesafesi artırılmalı, ani fren ve direksiyon hareketinden kaçınılmalıdır. Buzlanmada sert fren tekerleklerin tutunmasını bozabilir; hız daha riskli bölgeye girmeden önce yumuşak biçimde azaltılmalıdır. Viraja hızlı girip viraj içinde fren yapmak yerine giriş hızı önceden düşürülmelidir.

Görüş güvenli ilerlemeye izin vermiyorsa uygun bir dinlenme alanında beklemek gerekir. Yol şeridi üzerinde, viraj çıkışında veya emniyetsiz cepte durulmamalıdır. Araç güvenli yerde durduğunda konum yakına bildirilebilir ve resmî duyurular yeniden kontrol edilebilir. Yoğun sisin dağılacağı tahminine güvenip plansız beklemek yerine hava ve yol bilgisindeki güncelleme izlenmelidir.

Yolda kalma halinde araç güvenli bir noktadaysa dışarıda yön kaybetmek yerine araç içinde kalmak çoğu durumda daha güvenlidir. Egzoz çıkışının karla kapanmadığı kontrol edilmeli; motor aralıklı çalıştırılıyorsa havalandırma sağlanmalıdır. Araç içinde mangal veya kamp ocağı kullanılmamalıdır. Acil durumda 112 aranırken yol adı, yön, en yakın yerleşim veya kilometre işareti, araç rengi ve kişi sayısı açıkça söylenmelidir.

Sis ve buzlanmada güvenlik bir varış saati meselesi değildir. Randevuya geç kalmak, kontrol edilemeyen zeminde hızlanmaktan daha küçük bir sorundur. Yolculuğu ertelemek ya da güvenli yerde beklemek, hazırlığın doğal bir parçası olarak görülmelidir.

Resmî kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğünün MeteoUyarı sistemi ve meteorolojik olaylardan korunma bilgilendirmeleri esas alınmıştır.