İklim değişikliği, artan su stresi ve yükselen gıda talebi, tarım ve gıda sektöründe üretim alışkanlıklarını yeniden şekillendiriyor. Uzmanlara göre sıcaklık artışları, kuraklık ve aşırı hava olayları artık yalnızca maliyetleri değil, üretimin sürdürülebilirliğini de doğrudan etkiliyor.
Tarım ve gıda sektöründe iklim değişikliği, su kaynaklarının etkin kullanımı ve kaynak verimliliği üretim planlamasının temel başlıkları arasında yer alırken, değişen iklim koşullarına uyum sağlayabilen üretim modellerinin önemi her geçen gün artıyor.
Metsims Sürdürülebilirlik Müdürü Orhan Atacan, tarım sektörünün karşı karşıya olduğu en büyük risklerden birinin iklim değişikliği olduğunu belirterek, üretimin devamlılığı için sürdürülebilir uygulamaların zorunlu hale geldiğini ifade etti.
İklim Değişikliği Üretimi Doğrudan Etkiliyor
Artan sıcaklıklar, uzun süren kuraklıklar, ani sağanaklar, dolu ve don olaylarının tarımsal üretim üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu belirten Atacan, bu durumun hem verim hem de ürün kalitesinde kayıplara yol açtığını söyledi.
İklim değişikliğinin yalnızca bitkisel üretimi değil, hayvancılığı da etkilediğini vurgulayan Atacan, sıcaklık stresi, su yetersizliği ve yem kaynaklarındaki azalışın üretim maliyetlerini artırdığını ifade etti. Tozlaşmada önemli rol üstlenen arılar başta olmak üzere birçok canlı türündeki popülasyon azalmasının da ekosistem dengesini olumsuz etkilediğini belirtti.
Uzmanlara göre rekolte kayıpları, artık tarımsal üretimde dikkate alınması gereken temel risk unsurlarından biri haline geldi.
Su Verimliliği ve Gıda İsrafı Ön Planda
Tarımda su yönetiminin her geçen gün daha kritik hale geldiğine dikkat çeken Atacan, damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, su tüketiminin düzenli izlenmesi ve alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesinin önemine işaret etti.
Suya erişimin zorlaştığı koşullarda üretimde başarının yalnızca verimle değil, birim su tüketimi başına elde edilen üretim miktarıyla da ölçüldüğünü belirten Atacan, vahşi sulama yöntemleri ile plansız su tüketiminin sürdürülebilirlik açısından önemli sorunlar oluşturduğunu kaydetti.
Tüketicilerin artık yalnızca ürünün fiyatına değil, üretim süreci, çevresel etkiler ve kullanılan kaynaklara da önem verdiğini ifade eden Atacan, dijital izlenebilirlik sistemlerinin hem tüketici güvenini artırdığını hem de ihracatta rekabet avantajı sağladığını söyledi.
Gıda israfının da sürdürülebilirlik açısından kritik başlıklardan biri olduğunu belirten Atacan, Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de kişi başına yılda yaklaşık 93 kilogram gıdanın israf edildiğini hatırlattı.
Sürdürülebilir tarımın geleceği açısından kaynak verimliliğinin artırılması gerektiğini vurgulayan Atacan, israfın azaltılması, suyun etkin kullanılması ve iklim değişikliğine dirençli tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasının artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini ifade etti.